می توان گفت از نگاه فقهی ، معروف ها منکر ها ،همان بایدها ونبایدها هستند یعنی اینکه انسان مسلمان به دنبال انجام چه کارهایی باشد واز چه کارهایی پرهیز کند دانشمندان اسلامی وعالمان دینی ، احکام تکلیفی را به چهار گروه تقسیم می کنند :

 1- وجوب ، حکم وجوب به چیزهایی تعلق می گیرد که اصطلاحاً به آن واجب می گویند واجب ؛ عملی است که الزاماً باید انجام شود ودرصورتی که مکلف آن را ترک کند معصیت و نافرمانی خداوند متعال را مرتکب شده و سزاوار عذاب الهی خواهد بود مگر آن که توبه نماید مانند : نماز، روزه ، امانت داری ، دفاع از مظلومان و...

 2- حرمت ؛ حکم حرمت به اموری تعلق می گیرد که به آن حرام می گویند و مکلف الزاماً باید آنها را ترک کند وانجام ندهد ودر صورتی که آنها راانجام دهد از دستورات خداوند سرپیچی کرده است و به عنوان گناهکار شناخته می شود مگرآن که توبه کند مانند : دروغ ، غیبت ، تهمت ، ظلم به دیگران ، شراب خواری و...

 3- استحباب ؛ حکم استحباب به کاری تعلق می گیرد که به آن مستحب می گویند مستحب ؛ عملی است که انجام دادن آن خوب است اما الزامی نیست ، وانجام دهنده آن از ثواب و پاداش آن بهره مند می گردد، هر چند که اگر آن را ترک کند به عنوان گنهکار شناخته نمی شود بلکه ازهمان ثواب (ونیز مزایای دنیایی آن )محروم شده است مانند : نمازهای مستحبی در شبانه روز ، روزه گرفتن سه روزاز هرماه ، شستن دست هاپیش از غذا خوردن وپس ازآن ، مسواک زدن ، تسلیت گفتن به مصیبت دیدگان و...

دوشنبه شب بعد از شام تعدادی از فرزندان و نوه ها دور حضرت امام جمع بودیم، فرمودند:من به بیمارستان می روم و معلوم نیست برگردم؛لذا سفارشاتی فرمودند،البته خیلی کوتاه ،و اضافه نمودند که :شما جوانها واجباتتان مثل نماز و روزه و...را انجام دهید؛ولی بدانید آنچه آخرت انسان را خراب می کند زبان اوست،مواظب باشید در مجالس غیبت ننشینید،فساد غیبت کمتر از آثار بقیه ی گناهان نیست،بیشتر هم هست و در آخر،بار دیگر سفارش کردند:شما انشاءاللّه گناه نمی کنید؛ولی مواظب باشید در مجلس غیبت ننشینید و خودتان را از این گناه عظیم دور کنید.

                                           برداشتهایی از سیره امام خمینی ره ؛ج2ص385

بسیاری از شما خوانده یا شنیده اید که بخشی ازدین اسلام را اصول اعتقادی و بخشی از آن را فروع عملی تشکیل می دهد اولی در حوزه فکری واندیشه ودومی در حوزه عمل و رفتار انسان مسلمان قرار دارد .

اصول اعتقادی مانند توحید ، نبوت ، معاد و... و فروع عملی مانند نماز ، روزه ، جهاد ، امربه معروف و نهی از منکر ، دو فرع از فروع عملی واز واجب ها به شمار می آید .

امر به معروف چیست ؟

هنگامی که دوست خود را به برپا داشتن نماز دعوت می کنید یا از اومی خواهید به دیگران کمک کند او را به معروف فرا خوانده اید زیرا بر پا داشتن نماز وکمک به دیگران از کارهای خوب و پسندیده معروف گفته می شود و وادار کردن دیگران به رفتار وگفتار خوب را امر به معروف می نامند .

نهی از منکر چیست ؟

اگر کسی به شما در باره موضوعی دروغ بگوید : یا از دیگران بدگویی کند و شما از او بخواهید از دروغ گفتن و یا بدگویی پرهیز کند او را از منکر نهی کرده اید دروغ گفتن و بدگویی ازدیگران از کارهای زشت و ناپسند است بنابراین به رفتار گفتار زشت ناپسند منکر و به بازداشتن دیگران از چنین رفتار وگفتار نهی از منکر می گویند.

آیا امربه معروف ونهی از منکر لازم است؟ چرا؟

مسلمان ها باید یکدیگر را به معروف امر کنند واز منکر نهی نمایند زیرا :

امربه معروف ونهی ازمنکر ، رمز پایداری و برپایی دستورات الهی ، وشور ونشاط جامعه اسلامی است . با امربه معروف ونهی از منکر بی تفاوتی ازمیان مردم مسلمان برداشته می شود و همه افراد در برابر یکدیگر مسوول شناخته می شوند . همه دستورات الهی برای خوشبختی وسعادت انسانها آمده است واین سعادت زمانی رخ  می نمایاند که بایدها و نباید های الهی عمل شود . با امر به معروف و نهی از منکر به یکدیگر یاد آوری می کنیم که راه سعادت وخوشبختی خود رافراموش نکنیم بی راهه  وکژراهه را انتخاب نکنیم . امربه معروف و نهی از منکر به همه ارزش ها جان می بخشد و روح وروان فرد وجامعه را به بهداشت وسلامتی فرا می خواند امر به معروف و نهی از منکر همواره خواهان وجود وحضور زیبایی ها وخوبی ها است ومانع رشد وخودنمایی زشتی ها می گردد. در قرآن کریم می خوانیم :

ولتکن منکم امه یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف وینهون عن المنکر و اولئکهم المفلحون .[1]

باید گروهی از شما باشند که (دیگران را )به خیر دعوت کنند و به معروف امرکرده و ازمنکر نهی نمایند وآنان هستند که رستگارانند.

پیام رسای این آیه آن است که آنان که امر به معروف ونهی از منکر می کنند به فلاح و رستگاری می رسند خوشبختی وسعادت را در آغوش می گیرند زیرا در راه فلاح و رستگاری جامعه خود حرکت می کنند خود را در برابر دین وارزش های آن جامعه و رشد وبالندگی آن مسوول می دانند .

در جای دیگری از قرآن چنین آمده است .

کنتم خیر امه اخرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنکر .. . [2]

شما مسلمانان بهترین امتی هستید که برای هدایت مردم آمده اید ، امربه معروف و نهی از منکر می کنید ...

آری بهترین امت ، بهترین کاری را که انجام می دهند امربه معروف ونهی از منکر است زیرا اگر کاری مهم تر و بهتر از آن وجود داشت همان در آیه ذکر می شد .

سورة الممتحنه(60)

قَدْ كاَنَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فىِ إِبْرَاهِیمَ وَ الَّذِینَ مَعَهُ إِذْ قَالُواْ لِقَوْمهِِمْ إِنَّا بُرَءَ ؤُاْ مِنكُمُ وَ مِمَّا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكمُ‏ْ وَ بَدَا بَیْنَنَا وَ بَیْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَ الْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتىَ‏ تُؤْمِنُواْ بِاللَّهِ وَحْدَهُ..... رَّبَّنَا عَلَیْكَ تَوَكلَّْنَا وَ إِلَیْكَ أَنَبْنَا وَ إِلَیْكَ الْمَصِیرُ(4)

رَبَّنَا لَا تجَْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلَّذِینَ كَفَرُواْ وَ اغْفِرْ لَنَا رَبَّنَا  إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِیزُ الحَْكِیمُ(5)

لَقَدْ كاَنَ لَكمُ‏ْ فِیهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن كاَنَ یَرْجُواْ اللَّهَ وَ الْیَوْمَ الاَْخِرَ  وَ مَن یَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنىِ‏ُّ الحَْمِیدُ(6)

عَسىَ اللَّهُ أَن یجَْعَلَ بَیْنَكمُ‏ْ وَ بَینْ‏َ الَّذِینَ عَادَیْتُم مِّنهُْم مَّوَدَّةً  وَ اللَّهُ قَدِیرٌ  وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ(7)

ابراهیم و یارانش سرمشق خوبى براى شما بودند، آن گاه كه به قوم خود گفتند: «ما از شما و چیزى كه به جاى خدا مى‏پرستید بیزاریم و به شما كفر مى‏ورزیم، همیشه میان ما و شما تا زمانى كه به خداى یگانه ایمان نیاورده‏اید كینه و دشمنى خواهد بود. .... ما بر تو توكل كردیم و (به دل) به سوى تو بازگشتیم، و بازگشت (همه) به سوى توست. (4)

 پروردگارا، ما را وسیله آزمایش كسانى كه كفر ورزیده‏اند قرار مده (كه ما را به زبان یا به عمل بیازارند، یا براى امتحان آنها ما را به مصائبى گرفتار مساز)، و پروردگارا، بر ما ببخشاى، زیرا تویى كه صاحب اقتدار و حكمتى. (5)

البته براى شما در (روش) آنان سرمشق خوبى است براى كسى كه خدا و روز آخرت را امید مى‏دارد، و هر كس روى برتابد (به خود ضرر زده) زیرا خداوند بى‏نیاز و ستوده صفات و ستایشگر و ستایش شده است  . (6)

سورة الأحزاب(33)

لَقَدْ كانَ لَكُمْ فی‏ رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ یَرْجُوا اللَّهَ وَ الْیَوْمَ الْآخِرَ وَ ذَكَرَ اللَّهَ كَثیراً (21)

قطعا براى شما در رفتار رسول خدا مایه اقتدا و سرمشق زندگى است براى كسى كه به خدا و روز واپسین امید (قلبى و عملى) دارد و خدا را بسیار یاد مى‏كند (21)

سورة الأعراف(7)

وَ رَحْمَتىِ وَسِعَتْ كلُ‏َّ شىَ‏ْءٍ  فَسَأَكْتُبهَُا لِلَّذِینَ یَتَّقُونَ وَ یُؤْتُونَ الزَّكَوةَ وَ الَّذِینَ هُم بَِایَاتِنَا یُؤْمِنُونَ(156)

الَّذِینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبىِ‏َّ الْأُمِّىَّ الَّذِى یجَِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فىِ التَّوْرَئةِ وَ الْانجِیلِ یَأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنهَْئهُمْ عَنِ الْمُنكَرِ وَ یحُِلُّ لَهُمُ الطَّیِّبَاتِ وَ یحَُرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبَئثَ وَ یَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ الْأَغْلَالَ الَّتىِ كاَنَتْ عَلَیْهِمْ  فَالَّذِینَ ءَامَنُواْ بِهِ وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُواْ النُّورَ الَّذِى أُنزِلَ مَعَهُ  أُوْلَئكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ(157)

و رحمتم همه چیز را فرا گرفته است پس به زودى آن را براى كسانى كه تقوا مى‏ورزند و زكات مى‏دهند و كسانى كه به آیات و نشانه‏هاى ما مى‏گروند، مقرر مى‏دارم. (156)

همان كسانى كه از این فرستاده و پیامبر درس ناخوانده خط ننوشته، كسى كه (نام و نشانه‏هاى نبوّت) او را در نزد خود در تورات و انجیل نوشته مى‏یابند پیروى مى‏كنند (پیامبرى) كه آنها را به هر كار پسندیده فرمان مى‏دهد و از هر كار زشت بازمى‏دارد و پاكیزه‏ها (ى مادى و معنوى) را بر آنها حلال مى‏كند و ناپاك و پلیدها (ى مادى و معنوى) را بر آنها حرام مى‏كند، و بار سنگین و زنجیرهایى را كه بر گردنشان است (رسوم جاهلیت و احكام سخت شرایع گذشته را) از دوش آنها برمى‏دارد. پس كسانى كه به او ایمان آورند و تعظیمش نمایند و یاریش كنند و از نورى كه با او فرو فرستاده شده (كتاب او) پیروى نمایند، آنهایند كه رستگارند(157) 

سازمان بسیج مستضعفین با صدور بیانیه‌ای ضمن محكوم كردن حمله اراذل و اوباش به حجت‌الاسلام فروزش، خواستار برخورد شدید و قانونی دستگاه‌های ذیربط با عوامل این واقعه شد.

به گزارش خبرگزاری فارس، سازمان بسیج مستضعفین در محكومیت حمله به آمر به معروف بیانیه‌‌ای صادر كرد كه متن این بیانیه به شرح ذیل است:
حیات راستین هر ملتی همواره در گرو شناخت، معرفت و توجه به ارزش‌ها و آرمان‌های خویش است. ملت مسلمان ایران اسلامی نیز كه در حال حاضر در عرصه سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی جهان با صلابت و قدرت می‌درخشد حیات خود را مرهون آموزه‌های دین مبین اسلام می‌داند. این اسلام بود كه به این ملت آبرو داد و او را در جهان سربلند كرد. همین اسلام عزیز برای صیانت از ارزش‌های والای انسانی و كرامت انسان‌ها دستوراتی دارد كه لازم‌الاجرا است. رعایت حجاب و عفاف در جامعه از بدیهیات اسلام است و از اموری است كه سلامت و سعادت هر جامعه‌ای را تضمین می‌كند.
اینك كه جمهوری اسلامی ایران الگویی تمام عیار برای ملت‌های مسلمان جهان قرار گرفته و باعث بیداری اسلامی در جهان شده است استكبار جهانی در صدد ضربه زدن به ریشه‌های مذهبی و اسلامی و اعتقادی این ملت غیور و قهرمان است.
تحریك جوانان به سركشی و عصیان و عدول از ارزش‌های اسلامی امری است كه استكبار و ایادی آنان در دستور كار خود قرار داده‌اند و برخورد با این توطئه‌ دشمنان وظیفه الهی و قانونی و شرعی است كه بر عهده همه آحاد جامعه اسلامی ما است.
اقدام اخیر چند نفر از اراذل و اوباش كه با قانون شكنی و سوءاستفاده‌ از فضای امن جامعه، با ایجاد رعب و وحشت برگرفته از جاهلیت و سبك سری به سمت یكی از آمرین به معروف و ناهیان از منكر جامعه اسلامی ما یعنی حجت‌الاسلام فروزش یورش برده و با ضرب و شتم وی كه در حال دفاع از نوامیس این ملت بود به یكی از چشمان وی آسیب وارد كردند، از جمله اموری است كه پسندیده این ملت نبوده و بسیجیان صریحا اعلام می‌كنند كه هرگز تحمل چنین جنایاتی را نخواهد داشت.
سازمان بسیج مستضعفین ضمن محكوم كردن این عمل، خواستار برخورد شدید و قانونی دستگاه‌های ذیربط علی‌الخصوص قوه قضائیه و نیروی انتظامی با عوامل این واقعه بوده و مصرانه از همه مسئولین دولت و قوای انتظامی و قضایی می‌خواهد كه برخورد با مظاهر بدحجابی یا به تعبیر بی‌حجابی كه خود منشا بسیاری از تحریكات و شرارت افراد شرور است را آغاز كرده و مطمئن باشند كه اقدامات قانونی و شرعی آنان مورد حمایت همه آحاد جامعه اسلامی است.
سازمان بسیج مستضعفین از كلیه اقشار و گروه‌ها و امت حزب‌الله می‌خواهد كه از مجاری قانونی صدای اعتراض خود را بلند كنند تا هم مسئولین ذیربط در انجام وظایف قانونی خود تعجیل كرده و هم ساختار شكنان و بدحجابان و اراذل و اوباش بدانند كه جامعه دیگر تحمل قانون شكنی و هنجارشكنی را ندارد و می‌بایست این حرمت شكنی‌ها از جامعه ما پاك شود.