مقام معظم رهبری:

به نظر ما، در بحث‌هایى كه درباب پوشش زن مى‏شود.......توجه كنید كه هیچ بحثى در این زمینه‏هاى مربوط به پوشش زن، از هجوم تبلیغاتى غرب متأثر نباشد؛ اگر متأثر از آن شد، خراب خواهد شد. مثلاً بیاییم با خودمان فكر كنیم كه حجاب داشته باشیم، اما چادر نباشد؛ این فكر غلطى است. نه این‏كه من بخواهم بگویم چادر، نوع منحصر است؛ نه، من مى‏گویم چادر بهترین نوع حجاب است؛ یك نشانه‏ى ملى ماست؛ هیچ اشكالى هم ندارد؛ هیچ منافاتى با هیچ نوع تحركى هم در زن ندارد. اگر واقعاً بناى تحرك و كار اجتماعى و كار سیاسى و كار فكرى باشد، لباس رسمى زن مى‏تواند چادر باشد و - همان‏طور كه عرض كردم - چادر بهترین نوع حجاب است.

البته مى‏توان محجبه بود و چادر هم نداشت؛ منتها همین‏جا هم بایستى آن مرز را پیدا كرد. بعضی‌ها از چادر فرار مى‏كنند، به خاطر این‏كه هجوم تبلیغاتى غرب دامن‌گیرشان نشود؛ منتها از چادر كه فرار مى‏كنند، به آن حجاب واقعى بدون چادر هم رو نمى‏آورند؛ چون آن را هم غرب مورد تهاجم قرار مى‏دهد!

* امر به معروف، نشانه‏ى عشق انسان به مكتب است.

* امر به معروف، نشانه‏ى عشق انسان به مردم است.

* امر به معروف، نشانه‏ى تعهد و سوز و علاقه‏ى انسان به سلامتى جامعه است.

* امر به معروف، نشانه‏ى تولّى و تبرّى است.

* امر به معروف، نشانه‏ى آزادى در جامعه است.

* امر به معروف، نشانه‏ى ارتباط میان آحاد مردم است.

* امر به معروف، نشانه‏ى فطرت بیدار است.

* امر به معروف، حضور و غیاب واجبات است؛ چرا نماز نخواندى؟ چرا روزه نگرفتى؟

* امر به معروف، ضامن اجراى تمام واجبات و نهى از منكر، ضامن ترك همه محرمات است.

* امر به معروف، تشویق نیكوكاران در جامعه است.

فَلَوْلَا كَانَ مِنَ الْقُرُونِ مِنْ قَبْلِكُمْ أُوْلُواْ بَقِیَّةٍ یَنْهَوْنَ عَنِ الْفَسَادِ فِى الْأَرْضِ إِلَّا قَلِیلًا مِّمَّنْ أَنْجَیْنَا مِنْهُمْ وَاتَّبَعَ الَّذِینَ ظَلَمُواْ مَآ أُتْرِفُواْ فِیهِ وَكَانُواْ مُجْرِمِینَ‏ (هود، 116)

پس چرا در قرون قبل از شما، صاحبان علم و قدرتى نبودند تا مردم را از فساد در زمین باز دارند، مگر گروه كمى از كسانى كه از میان آنان نجاتشان دادیم، و ستمگران دنباله‏رو و دلبسته‏ى مال و مقامى شدند كه در آن مست و سركش‏شده بودند و آنان مردمى مجرم و گناهكار بودند.

چون آیه‏ى 114 پیرامون نماز و این آیه در مورد نهى از منكر است، بجاست تا به آیاتى از قرآن مجید كه در آنها مسائل «نماز» و «امر به معروف ونهى از منكر» در كنار هم و متأثّر از یكدیگر آمده، اشاره‏اى داشته باشیم. از جمله‏ى این آیات عبارتند از:

الف) «انّ الصّلاة تنهى عن الفحشاء و المنكر» «1» همانا نماز، از زشتى‏ها و منكرات باز مى‏دارد.

ب) «انّ الحسنات یذهبن السّیئات» «2» همانا خوبى‏ها (مثل نماز) بدى‏ها را محو مى‏كند.

ج) «اقم الصّلاة و أمر بالمعروف و انه عن المنكر» «3» نماز به پادار و امر به معروف كن و از منكر بازدار.

د) «الذین ان مكنّاهم فى الارض أقاموا الصّلاة و اتوا الزّكاة و امروا بالمعروف و نَهَوا عن المنكر» «4» مؤمنان واقعى آنانند كه اگر در زمین به آنها مكنت و قدرت بخشیم، نماز به پا مى‏دارند و زكات مى‏پردازند.

حجه الاسلام والمسلمین محسن قرائتى

پرتوى از نور، ص: 521

______________________________
(1). عنكبوت، 45.

(2). هود، 114.

(3). لقمان، 14.

(4). حج، 41.

امر به معروف، یعنى سفارش به خوبى‏ها و نهى از منكر، یعنى بازداشتن از بدى‏ها.

انجام این دو امر مهم نیاز به سنّ خاصّى ندارد، زیرا لقمان به فرزندش مى‏گوید: «یا بنّى اقم الصلاة و امر بالمعروف ...»

امر به معروف، نشانه‏ى عشق به مكتب، عشق به مردم، علاقه به سلامتى جامعه و نشانه‏ى آزادى بیان، غیرت دینى، ارتباط دوستانه بین مردم و نشانه‏ى فطرت بیدار و نظارت عمومى و حضور در صحنه است.

امر به معروف و نهى از منكر، سبب تشویق نیكوكاران، آگاه كردن افراد جاهل، هشدار براى جلوگیرى از خلاف و ایجاد نوعى انضباط اجتماعى است. قرآن مى‏فرماید: شما مسلمانان بهترین امّت هستید، زیرا امر به معروف و نهى از منكر مى‏كنید. «1»

حضرت على علیه السلام مى‏فرماید: امر به معروف و نهى از منكر، مصلحت عامّه است. «2»

چنانكه در حدیث دیگر مى‏خوانیم: كسى كه جلوى منكر را نگیرد، مانند كسى است كه مجروحى را در جاده رها كند تا بمیرد. «3»

پیامبرانى همچون حضرت داود و حضرت عیسى علیهما السلام به كسانى كه نهى از منكر نمى‏كنند، لعنت فرستاده‏اند. «4»

وَإِذْ قَالَتْ أُمَّةٌ مّنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْماً اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذّبُهُمْ عَذَاباً شَدِیداً قَالُواْ مَعْذِرَةً إِلَى‏ رَبّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ‏ (اعراف، 164)

و (به یاد آور) زمانى كه گروهى از آنان (بنى‏اسرائیل، به گروه دیگر كه نهى از منكر مى‏كردند) گفتند: چرا شما قومى را موعظه مى‏كنید كه خدا هلاك كننده‏ى ایشان است، یا عذاب كننده‏ى آنان بر عذابى سخت است؟ گفتند: براى آنكه عذرى باشد نزد پروردگارتان و شاید آنها نیز تقوا پیشه كنند.

در كتاب امر به معروف و نهى از منكر، بیش از ده فایده براى امر و نهى، ر حتّى در صورتى كه اثر نكند، ذكر كرده‏ام كه خلاصه‏اش را در اینجا بیان مى‏كنم، «1» تا شاید سكوت و ترس و بى‏تفاوتى در مقابل ترك معروف و عمل به منكر از بین برود:

1. گاهى امر و نهى ما امرور اثر نمى‏كند، ولى در تاریخ، فطرت و قضاوت دیگران اثر دارد.

چنانكه امام حسین علیه السلام در راه امر به معروف و نهى از منكر شهید شد، تا وجدان مردم در طول تاریخ بیدار شود.

كُنتُم خَیْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَت لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَیْراً لَّهُم مِّنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفاسِقُونَ‏ (آل‏عمران، 110)

شما بهترین امّتى هستید كه براى مردم ظاهر (و برگزیده) شده‏اید. به خوبى‏ها فرمان مى‏دهید و از بدى‏ها و زشتى‏ها، نهى مى‏كنید و به خدا ایمان دارید. و اگر اهل كتاب (نیز به چنین آئین درخشانى) ایمان آورده بودند، قطعاً برایشان بهتر بود. برخى از آنان مؤمنند، ولى بیشترشان فاسق‏اند.

در این آیه به مرحله عمومى امر به معروف و نهى از منكر اشاره شده كه شرایط و نكاتى را در بردارد، از جمله:

1. بهترین امّت بودن با شعار نیست، با ایمان و امر به معروف و نهى از منكر است. «كنتم خیر امّة ... تأمرون ...»

2. در امّتِ ساكت و ترسو خیرى نیست. «خیر امّة ... تأمرون ... تنهون»

قرآن مى‏گوید: اگر به بچه‏ات حرف زدى گوش نداد باید ولش كنى؟ «وَ أْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاهِ وَ اصْطَبِر» (طه/ 132) یعنى با بچه‏ات حرف مى‏زنى باید مقاومت كنى. نباید بگویى: گفتم گوش نداد، دیگر ولش كردم. به دخترم گفتم: با این حجاب بیرون نرو. گوش نداد. من هم او را رها كردم. ا ... گفتم: با فلانى رابطه نداشته باش، دیدم گوش نمى‏دهد، او را رها كردم. همین! شما یك شیشه‏ى آب لیمو را اگر دیدى درش باز نمى‏شود دور مى‏اندازى؟ آنقدر دست به دست مى‏گردانى تا بالاخره یكى در این را بازكند. ممكن است گوش به حرف شما ندهد. گوش به حرف دبیرش بدهد. گوش به حرف استاد دانشگاهش بدهد. گوش به حرف یكى دیگر بدهد. برو بگو: آقاجان من یك دختر دارم. حرف من در او اثر نمى‏كند. منتهى این دختر من چون به شما علاقه دارد، به یك استاد دانشگاهى به یك دبیر دانشمندى، دلسوزى، به عمویى، دایى، ممكن است حرف شما اثر نكند.